Wie het weet, mag het zeggen

Deze week had ik een gesprek met een restructuring accountmanager van een grote Nederlandse bank. Hij sprak over een enorme instroom van bedrijven in Bijzonder Beheer van de bank. Meer en meer zag hij dat de bedrijven die in zwaar weer raakten de kosten best goed in de hand hadden, maar geen enkele grip hadden op de omzetkant van het bedrijf. Omzetdalingen met tientallen procenten waren geen uitzondering. Dit is wel bijzonder, want wat betekent dit eigenlijk? Is dit de voorbode van een verdere economische verslechtering en daarmee teruggang van het BBP in het derde en vierde kwartaal van dit jaar. Verschuift de omzet van mindere goden in sectoren naar de broeders die het wel goed doen? Of hebben de betreffende bedrijven de kosten toch niet zo goed in de hand en had het mes er nog verder in gemoeten? How far do you go? Het grote nadeel van steeds verder inkrimpen is dat vaak de vaste kosten van het bedrijf relatief gezien toenemen, denk bijvoorbeeld aan de kosten zoals huur, elektriciteit, directiesalarissen, afschrijvingen et cetera. Shrink to glory, uiteindelijk krimp je zover dat dat de finale doodsteek van je onderneming wordt.

Ook op macroniveau gaat dit effect op. Regelmatig loop ik door een bedrijf of een overheidsgebouw en zie ik een grote hoeveelheid medewerkers waar mijns inziens gemakkelijk bedrijfsmatig afscheid van kan worden genomen zonder dat dit het bedrijf enige omzet gaat kosten. Mijn voorspelling is dat het ambtenarenkorps 30-50% teruggesnoeid kan worden, evenals het grote legioen stafdiensten of dienstverleners dat veel bedrijven hebben rondlopen. Wellicht is het maar goed dat dit niet gebeurt. Want misschien is veel van dit werk nutteloos, de betreffende medewerkers verdienen wel een salaris, kunnen dit salaris vervolgens uitgeven, betalen hiermee belasting en steunen dus de economie. Met andere woorden; we moeten meer banen creëren, ook al zijn ze zinloos, want dit is goed voor de economie. Meer ambtenaren dus, meer dienstverleners en meer stafmensen. Want als dit gebeurt gaan deze mensen meer consumeren en zorgen ze voor meer werkgelegenheid in andere sectoren. Het lijkt Keynes wel: de overheid moet meer uitgeven als het slecht gaat en juist temperen als het goed gaat. Demping dus van de conjunctuurcycli. Of toch niet?

Wellicht hebben de simpel ogende Amerikanen het begrepen. Niet economische activiteit zorgt voor banen, maar banen zorgen voor economische activiteit. Maar hoe moet dit nu in Spanje en Griekenland. Ze bezuinigen zich rot. Veel winkels staan leeg, de werkloosheid staat op een record en bij iedere macro economische tegenvaller gaat het mes er dieper in. Shrink to glory. Wachten op een volksopstand of ontstaat er een nieuw evenwicht? Of het nu gaat om de bouwsector in Nederland, de economische kengetallen in Spanje en Griekenland of begrotingstekorten, alles lijkt te draaien om stabiliteit. Kun je als bedrijf anticiperen op een omzetdaling van 30% en je organisatie hier snel genoeg op aanpassen? Vaak niet. Ontslagregelingen, contracten en vaste lasten maken een dergelijke snelle omslag moeilijk. Alles lijkt dus te draaien om balans en het niet te versneld verstoren van de balans. Bouw het ambtenarenkorps langzaam af, geef Griekenland meer tijd en help een sector die door macro-ontwikkelingen onder onevenredig veel druk staat. Een snelle positieve of negatieve beweging zal op macroniveau veel meer schade veroorzaken dan een gestage aanpassing die gericht is op het fundament. Polderen, Keynes, of hoe je het maar wilt noemen.

Wie is slim genoeg om de economische ontwikkelingen op macro niveau te kunnen overzien en weet op welke knoppen te drukken? Wie het weet mag het zeggen.

Folkert Fennema

Reageren?

ALLE BLOGS