De rekening is úw zorg! (gastblog)

Laat ik het maar direct duidelijk zeggen: de zorg zoals we die nu kennen houdt grotendeels op te bestaan. Tenminste, de financiering ervan. Er zijn grofweg drie manieren om de zorg te bekostigen:

  • collectief via een fonds of belastingen;
  • via een verzekeringsstelsel (al dan niet met een basispakket en aanvullende verzekeringen);
  • en privaat in de zin dat de cliënt/patiënt zelf de rekening krijgt en betaalt. 

Het huidige systeem is een mengsel van de drie vormen, maar sterk gebaseerd op de eerste twee vormen en heeft daarmee een overwegend collectief karakter. In de komende tijd gaan we in een zeer korte overgangsfase van een collectieve financiering naar een private financiering. Die duidelijkheid is eerlijk. En nu maar hopen dat cliënten/patiënten en de zorgorganisaties de tijd krijgen om zich aan deze nieuwe werkelijkheid aan te passen. De voortekenen hiervoor zijn echter verre van gunstig. 

De zorg is dagelijks in het nieuws. Veelal negatief: zakkenvullende bestuurders, overbodige overhead, frauderende organisaties, bureaucratische rompslomp, enzovoort. Over de positieve kanten hoor je weinig: we kunnen veel ziekten en aandoeningen tegenwoordig goed bestrijden of behandelen en we leven aanzienlijk langer en gezonder dan eerdere generaties. Weliswaar geldt hier zoals altijd wel de wet van de afnemende meeropbrengst: het kost relatief en absoluut steeds meer om een verdere toename van gezondheidswinst te realiseren. Maar het realiseren van gezondheid was toch de bedoeling van de zorg?! Kennelijk komen de grenzen van de gewenste inrichting van zorgorganisaties en de kosten in relatie tot de baten in zicht. 

Nu al een aantal jaren duidelijk is dat deze constellatie financieel niet meer houdbaar is, wordt er naarstig gezocht naar nieuwe sturingsconcepten. Zo mochten wij in het kader van het neoliberalisme kennis maken met de geneugten van de marktwerking. Naar verwachting zou dit leiden tot hogere kwaliteit en lagere kosten. Het werd evenwel een aanfluiting: zorg bleek toch niet een ’product’ te zijn wat is af te zetten in ‘de markt’, maar de productieprikkels zijn wel in werking gezet! Inmiddels is de overheid er achter dat goede zorg een kwestie is van samenwerking en afstemming tussen verschillende partijen in plaats van concurrentie. Een tweede belangrijk inzicht is dat er meer, ook financiële, verantwoordelijkheid moet komen te liggen bij de cliënt/patiënt. Of u het leuk vindt of niet: U gaat dit merken! 

Klaas Kuilman
Klaas Kuilman is bestuurder van Thuiszorg Het Friese Land en schrijft dit blog op persoonlijke titel.

Reageren?