Naderende ijstijd voor accountant (gastblog)

MammoetWordt het invriezen of evolueren? 

Het wordt tijd voor een beschouwing van een van de meest interessante beroepen die Nederland eigen is: De Accountant. In dit artikel trek ik een vergelijk met een reeds uitgestorven diersoort: de Mammoet.

Dit logge grasetende dier was ooit heer en meester op aarde en genoot een onaantastbare status, totdat een ijstijd daaraan een abrupt einde maakte. Op welke onderdelen zijn de mammoet en de accountant vergelijkbaar? Kan de accountant zijn uitsterven wél voorkomen?. U leest het in dit blog. 

Ter introductie op mijn betoog schets ik eerst hoe de traditionele accountant op dit moment nog steeds zijn brood verdient. Hij doet dit door administraties te verwerken, jaarrekeningen en aangiften te maken of te controleren. Bij tijd en wijle doet de accountant ook aan advies, al is dit veelal beperkt tot fiscaliteit, loonverwerking of administratieve organisatie. Al deze werkzaamheden doet hij bij voorkeur op urenbasis. Hoe inefficiënter hij werkt, hoe meer hij verdient. Soms tot wanhoop van hun klanten, die het gebrek aan toegevoegde waarde en een hoge rekening als een noodzakelijk kwaad op de koop toe nemen. 

Bedreiging
Maar nu… Voor de accountant zijn verdienmodel is een enorme bedreiging ontstaan, die zich goed laat vergelijken met de ijstijd die de mammoets ooit heeft overvallen. Daarnaast lijken accountants erg op mammoets. Ze hebben namelijk geen idee of ontkennen in ieder geval dat deze ijstijd onderweg is. 

Internet en IT hebben nieuwe vormen van (digitale) communicatie mogelijk gemaakt en daarop inspelende softwarebedrijven hebben programmatuur ontwikkeld, die het in de basis registreren van administratie volledig heeft geautomatiseerd. De accountant hoeft daarin geen rol meer te spelen. In het verlengde van deze ontwikkeling zal een vervolgstap het online toegankelijk maken van data voor derden in zijn primaire registratie zijn. De jaarrekening en de aangiften zullen derhalve verdwijnen. Wat overblijft is de basisregistratie van transacties, die voor belanghebbenden (kvk, belastingdienst) vanuit een vaste standaard online toegankelijk zijn. Zij kunnen straks eenvoudig data vanuit een vast format uitlezen en vertalen naar voor hun begrijpelijke informatie. 

Nieuwe vormen van dienstverlening
Kan de traditionele accountant die vasthoudt aan het oude diensten- en verdienmodel deze ijstijd voorkomen? In mijn beleving kan hij dat niet. Om de slag te maken naar nieuwe vormen van dienstverlening die passen bij de nieuwe tijd, moet het accountantskantoor met een goede ondernemer aan het roer een nieuwe beroepsgroep creëren, die sterk gericht is op IT, software, mensen en bedrijfsprocessen. Dit zullen overwegend nieuwe typen mensen zijn, zonder accountancy achtergrond. Ik zie daar mensen opstaan zoals bedrijfskundigen, programmeurs en HR managers, die echt het verschil kunnen maken in nieuwe vormen van dienstverlening. 

De accountant die dit begrijpt heeft een goede positie om invriezen te voorkomen, omdat er een schat aan ervaring bestaat op het gebied van bedrijfsvoering, processen en primaire registratie van transacties. Een accountant die weet te evolueren naar business proces (outsourcing) partner voor zijn klanten, omarmt IT en internet en gaat deze aspecten - die normaal zijn ondergang zouden zijn geworden - omarmen en perfect voor zijn klanten inrichten en monitoren. Dit dwingt de accountant tevens om zijn traditionele gedrag van per jaar of kwartaal terugkijken af te leren en te informeren over het hier en nu en de lopende processen die de ondernemer op dit moment bezighoudt. 

Johan de Konink RA
Partner bij Gjald

Reageren?